Meteor yağmurları gökyüzü meraklıları için en ilgi çekici gök olaylarından birisidir. Halk tarafından “yıldız kayması” olarak da bilinen bu gökyüzü şöleninin aslında yıldızlarla en ufak bir ilgisi yoktur. Meteor yağmurları, Güneş çevresinde değişik yörüngelerde dolanan irili ufaklı göktaşlarının Dünya atmosforine girmesiyle oluşmaktadır. Yüksek hızla atmosfere giren ve sürtünme sonucu ısınarak akkor haline gelen göktaşları, kısa süreli olarak çok parlak bir ışık kayması şeklinde görülürler. Çoğu zaman göktaşının büyüklüğü ancak bir kum tanesi kadardır ve atmosferin üst katmanlarında tamamen buharlaşarak yokolur. Daha büyük olan parçacıklar ise hemen buharlaşmayarak, daha uzun süreyle ve daha parlak şekilde, bir “ateş topu” olarak gözlenebilirler.

Herhangi bir gecede gökyüzüne baktığınızda ortalama olarak saatte birkaç tane meteor görebilirsiniz. Ancak her yıl belli günlerde meteorların yoğunluğu önemli ölçüde artarak saatte birkaç on hatta yüz taneye kadar ulaşır ve meteor yağmurlarını oluştururlar.

Peki bu göktaşlarının kaynağı nedir? Kuyrukluyıldızlar… Kuyrukluyıldızlar, adlarının aksine yıldızlarla bir benzerlik taşımayan, yüzeyleri toz ve buzla kaplı, ortalama birkaç km büyüklükteki kaya parçalarıdır. Meteor yağmurlarını meydana getiren göktaşları, Güneş çevresindeki yörüngelerinde dolanan kuyrukluyıldızların arkalarında bıraktıkları toz ve kaya parçalarıdır.  Dünyamız yörüngesi üzerinde bu kaya ve toz parçacıklarının yoğun olarak bulunduğu bir noktadan geçerken meteor yağmuru dediğimiz olay meydana gelir.

Her yıl Temmuz ve Ağustos aylarında gözlenen ve en büyük yoğunluğa 11-12 Ağustos’ta ulaşan Perseidler, meteor yağmurları içerisinde belki de en iyi tanınanıdır. Perseid meteor yağmurunu meydana getiren toz parçacıklarının kaynağı, Güneş etrafında 130 yılda dolanan Swift-Tuttle kuyrukluyıldızının bıraktığı kalıntılardır. Dünya atmosferine ortalama 50 km/sn lik bir hızla giren bu parçacıklar yerden 100 km kadar yukarıda yanarak bu muhteşem görsel şöleni meydana getirirler.

Meteor yağmurlarını gece boyunca uzunca bir süreyle izlerseniz, meteorların tamamının gökyüzünde aynı noktadan çıktığını farkedersiniz. Bu noktaya meteor yağmurunun “radyan noktası” denir. Örneğin Perseidler’in radyan noktası Perseus (Kahraman) takımyıldızı içerisinde kalmaktadır. Anlaşılacağı gibi; meteor yağmurları isimlerini radyan noktalarının yeraldığı takımyıldızdan almaktadırlar.
Perseid meteor yağmurunun maksimum yoğunluğa ulaşacağı 11-12 Ağustos gecelerinde saatte ortalama olarak 100 meteor gözlenebileceği tahmin edilmektedir. Ancak unutmamalıyız ki bu sayı, ancak en iyi gözlem şartlarında ulaşılabilecek olan sayıdır. Peki nedir bu gözlem şartları? Hava koşulları (bulutlar, hava kirliliği, sis vb.), ışık kirliliğinin miktarı ve Ay’ın evresi. Özellikle dolunay evresinde ve bölgenin yakınlarında bulunan bir Ay, gözleyebileceğiniz meteor sayısını büyük ölçüde azaltacaktır. Neyse ki 2007 yılında bu açıdan şanslıyız. 11-12 Ağustos gecelerinde yeniay evresinde olan uydumuz gözlemlere herhangi bir olumsuz etkide bulunmuyor. O halde tek yapmanız gereken, şehir ışıklarından uzak ve daha iyi atmosfer koşullarına sahip bir gözlem yeri seçerek tüm gece boyunca bu muhteşem doğa olayını izlemek. Rasathanemiz, geçen yıl olduğu gibi bu yıl da Perseid meteor yağmuru için kapılarını tüm astronomi meraklılarına açıyor. 11-12 Ağustos tarihlerinde meteor yağmuru dolayısıyla gerçekleştireceğimiz etkinlikte iki gece boyunca çıplak gözle ve teleskoplarla gözlem yapma fırsatının yanısıra, profesyonel astronomlar tarafından yapılacak sunumlar ve sohbetler ile astronomi hakkında bilgilenme imkanına sahip olacaksınız. Etkinliğimize tüm gökyüzü meraklıları davetlidir.